1. Vắc xin Rota là gì?
Vắc xin phòng ngừa Rotavirus là loại vắc xin uống giúp tạo miễn dịch chủ động để phòng tiêu chảy cấp nặng do vi rút Rota — một trong những nguyên nhân chính khiến trẻ nhỏ mất nước, nhập viện hoặc thậm chí tử vong. Việc chủng ngừa giúp giảm tới gần 96% nguy cơ phải nhập viện vì tiêu chảy do Rota khi hoàn thành liệu trình đầy đủ.
2. Các loại vắc xin Rota hiện nay tại Việt Nam
Rotarix
- Nguồn gốc: Sản xuất bởi Công ty GSK (Bỉ).
- Phân loại: Vắc-xin sống giảm độc lực, có nguồn gốc từ một chủng virus Rota từ người là G1P8
- Liều và đường dùng: 1,5ml/liều uống.
- Lịch chủng ngừa:
+ Liều đầu tiên: uống vào thời điểm trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên
+ Liều thứ 2 uống cách liều đầu tiên ít nhất 4 tuần.
+ Cần uống đủ 2 liều trước khi trẻ được 24 tuần tuổi.
Rotateq
- Nguồn gốc: Sản xuất bởi Công ty Merck (Mỹ).
- Phân loại: Vắc xin sống giảm độc lực, phối hợp giữa chủng Rota của người và bò, có chứa 5 loại kháng nguyên là G1, G2, G3, G4 và P1.
- Liều và đường dùng: 2ml/liều uống.
- Lịch chủng ngừa:
+ Liều đầu tiên: trẻ uống từ 7,5 - 12 tuần tuổi
+ Liều thứ 2 và thứ 3 cách liều trước ít nhất 4 tuần.
+ Cần uống đủ 3 liều trước khi trẻ được 32 tuần tuổi.
Rotavin / Rotavin-M1
- Nguồn gốc: Sản xuất tại Việt Nam bởi POLYVAC.
- Phân loại: Vắc-xin sống, giảm độc lực, được sản xuất trên tế bào thận khỉ, chứa chủng virus rota G1P8.
- Liều và đường dùng: 2ml/liều uống.
- Lịch chủng ngừa:
+ Liều đầu tiên: uống vào thời điểm trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên
+ Liều thứ 2 uống sau liều đầu tiên 1-2 tháng.
+ Cần uống đủ 2 liều trước khi trẻ được 6 tháng tuổi.
3. Lịch tiêm chủng hiện nay
Bắt đầu từ năm 2024–2025, vắc xin Rota đã được đưa vào Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) tại nhiều tỉnh thành ở Việt Nam. Từ tháng 2/2026, Bệnh viện Nhi Đồng 1 triển khai uống vắc xin Rotavin miễn phí trong Chương trình TCMR cho trẻ dưới 01 tuổi, với mục tiêu hoàn thành 2 liều trước 6 tháng tuổi để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh.
4. Hiệu quả và an toàn
Hiệu quả
- Vắc xin Rota giúp phòng ngừa tiêu chảy cấp do Rotavirus rất hiệu quả ở trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là các trường hợp nặng.
- Theo các nghiên cứu tổng hợp, các loại vắc xin Rota hiện nay có có hiệu quả 85% – 98% trong phòng tiêu chảy nặng do Rota, hiệu quả 74% – 87% trong phòng bệnh ở mọi mức độ trong năm đầu sau uống và giúp giảm 96% số ca nhập viện do Rotavirus.
An toàn
- Các vắc xin này đều là vắc xin sống giảm độc lực qua đường uống, đã được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi ở nhiều nước cũng như đều được chứng minh là an toàn và dung nạp tốt ở trẻ em.
- Phản ứng sau khi uống thường nhẹ như nôn, sốt nhẹ, tiêu chảy thoáng qua, hoặc quấy khóc, rất hiếm gặp phản ứng nghiêm trọng.
- Trẻ trước khi tiêm chủng đều được bác sĩ hoặc nhân viên y tế thăm khám, tư vấn và hướng dẫn đầy đủ.
5. Giá vắc xin tham khảo tại Trung tâm Tiêm chủng & Khám, tư vấn sức khỏe trẻ em Bệnh viện Nhi Đồng 1
Rotateq: 535.320VNĐ/liều
Rotarix: 700.719VNĐ/liều
Rotavin: Miễn phí
6. Thông điệp dành cho phụ huynh
- Hiện nay, bệnh tiêu chảy cấp do vi rút Rota chưa có thuốc đặc trị. Vì vậy, chủ động phòng ngừa bằng cách uống vắc xin Rota là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe và đảm bảo cho sự phát triển toàn diện của trẻ từ giai đoạn đầu đời.
- Vì các loại vắc xin Rota uống khi trẻ còn nhỏ, hãy sắp xếp đi chủng ngừa sớm ngay khi trẻ đạt 2 tháng tuổi. Cho trẻ đi uống vắc xin đúng lịch rất quan trọng để tạo hàng rào bảo vệ sớm nhất - đặc biệt trước mùa tiêu chảy cao điểm.
- Hiện nay cả 3 loại vắc xin Rota đều đã có mặt tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, cha mẹ có thể đưa con đến Trung tâm Tiêm chủng & Khám, tư vấn sức khỏe trẻ em để được bác sĩ khám sàng lọc và tư vấn loại vắc xin phòng Rotavirus tốt nhất cho tình trạng sức khỏe của trẻ.