CẬP NHẬT VỀ VIÊM PHỔI DO MYCOPLASMA PNEUMONIAE
Mở đầu chương trình, TS.BS Trần Anh Tuấn – Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã trình bày chuyên đề "Viêm phổi ở trẻ em do Mycoplasma pneumoniae”. Thông qua bài báo cáo, TS.BS Trần Anh Tuấn đã mang đến cái nhìn sâu sắc về loại vi sinh vật này, đồng thời nhấn mạnh những thay đổi lớn về dịch tễ học trong 3-5 năm trở lại đây.
Đáng chú ý:
- Một trong những điểm nhấn quan trọng của bài báo cáo là sự thay đổi về mô hình tuổi mắc bệnh. Nếu như trước đây, các tài liệu y văn luôn xếp Mycoplasma pneumoniae là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi không điển hình ở trẻ tuổi học đường (trên 5 tuổi), vị thành niên và người lớn, thì các nghiên cứu dịch tễ gần đây ghi nhận tỷ lệ nhiễm trùng ở trẻ tiền học đường (dưới 5 tuổi) đang gia tăng mạnh mẽ. Sự dịch chuyển này đặt ra thách thức lớn cho các bác sĩ nhi khoa trong việc chẩn đoán phân biệt
- Tình trạng gia tăng đề kháng kháng sinh, đặc biệt là kháng nhóm macrolide. Sự gia tăng các ca bệnh kháng thuốc dẫn đến việc điều trị ban đầu theo kinh nghiệm dễ bị thất bại, khiến bệnh tiến triển nặng, kéo dài thời gian nằm viện và tăng tỷ lệ biến chứng. Khi Macrolide không còn hiệu quả, các nhóm kháng sinh khác như Tetracyclines (Doxycycline) hoặc Fluoroquinolones (Levofloxacin) được đưa vào xem xét. Đặc biệt, đối với các trường hợp bệnh nặng, có phản ứng viêm hệ thống bùng phát, việc sử dụng sớm và đúng liều Corticosteroid hoặc xem xét bổ sung Immunoglobulin truyền tĩnh mạch (IVIG) được chứng minh giúp cải thiện rõ rệt tiên lượng bệnh, giảm thiểu tổn thương phổi.
NHẬN DIỆN VÀ XỬ TRÍ CÁC BIẾN CHỨNG NGOÀI PHỔI
Tiếp nối chương trình, TS.BS Phan Nguyễn Liên Anh – Phó Trưởng khoa Sốt Xuất Huyết – Huyết Học Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã chia sẻ về "Biến chứng ngoài phổi do Mycoplasma". BS Liên Anh nhấn mạnh, Mycoplasma pneumoniae không chỉ đơn thuần là vi khuẩn gây bệnh tại đường hô hấp, mà cơ chế đáp ứng miễn dịch và tự miễn phức tạp của cơ thể đối với tác nhân này có thể dẫn đến các tổn thương lan rộng ở nhiều cơ quan khác nhau. Cụ thể:
- Tổn thương Da - Niêm mạc: Đây là một trong những biểu hiện ngoài phổi thường gặp nhất. Báo cáo đã hướng dẫn chi tiết cách nhận diện hội chứng phát ban và viêm niêm mạc do Mycoplasma (MIRM - Mycoplasma-induced rash and mucositis), giúp phân biệt với hội chứng Stevens-Johnson (SJS) hay hồng ban đa dạng. Việc phát hiện sớm tổn thương niêm mạc (miệng, mắt, sinh dục) giúp định hướng điều trị kịp thời, giảm thiểu đau đớn cho bệnh nhi.
- Biến chứng Thần kinh trung ương: Được đánh giá là nhóm biến chứng nguy hiểm và để lại di chứng nặng nề nhất, bao gồm viêm não, viêm màng não vô khuẩn, viêm tủy cắt ngang hay hội chứng Guillain-Barré. Trẻ viêm phổi do Mycoplasma nếu có các dấu hiệu cảnh báo như lơ mơ, co giật, yếu liệt,... cần được tầm soát.
- Biến chứng Huyết học và Tim mạch: BS Liên Anh cũng điểm qua các trường hợp thiếu máu tán huyết tự miễn (do kháng thể lạnh) thường xảy ra vào tuần thứ 1 - 3 của bệnh. Đồng thời, cảnh báo về nguy cơ viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim – dẫu hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao nếu bị bỏ sót trên lâm sàng.
Đứng trước một ca nhiễm Mycoplasma pneumoniae, bác sĩ nhi khoa cần có tầm nhìn toàn diện thay vì chỉ tập trung vào phổi, từ đó hội chẩn đa chuyên khoa (Hô hấp – Thần kinh – Da liễu – Huyết học) để mang lại kết quả điều trị tối ưu nhất.
Một số hình ảnh trong buổi sinh hoạt:
