Vì sao trẻ dễ bị ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết?
- Thức ăn nấu sẵn để lâu như thịt kho, giò chả, bánh chưng…
- Thực phẩm bảo quản không đúng cách hoặc hâm lại nhiều lần.
- Thức ăn để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
- Ăn bánh kẹo, mứt, nước ngọt quá nhiều.
- Sử dụng thức ăn đường phố hoặc hàng quán không đảm bảo vệ sinh.
- Trẻ ăn uống thất thường, ăn quá no hoặc thử nhiều món lạ cùng lúc.
Các tác nhân thường gặp
Ngộ độc thực phẩm ở trẻ thường biểu hiện dưới dạng viêm dạ dày – ruột cấp, do các tác nhân như:
- Vi khuẩn: Salmonella, E. coli, Staphylococcus… thường có trong thịt, trứng, sữa hoặc thức ăn chưa nấu chín. Độc tố vi khuẩn xuất hiện nhanh sau khi ăn thức ăn để lâu, ôi thiu…
- Virus đường ruột (Rotavirus, Norovirus): lây qua thực phẩm, nước hoặc tay bẩn.
Triệu chứng cần lưu ý
Các dấu hiệu thường xuất hiện sau vài giờ đến 1–2 ngày sau khi ăn, bao gồm:
- Nôn ói.
- Tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng, tóe nước hoặc nhầy máu.
- Đau bụng, quặn bụng.
- Sốt nhẹ hoặc sốt cao.
- Mệt mỏi, bỏ ăn.
- Dấu hiệu mất nước (nguy hiểm) như trẻ khát nhiều, môi khô, mắt trũng, da khô, tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ, trẻ lừ đừ, quấy khóc hoặc li bì khó đánh thức.
Chăm sóc và theo dõi trẻ tại nhà
Nếu trẻ chỉ có triệu chứng nhẹ, cha mẹ có thể chăm sóc tại nhà với nguyên tắc quan trọng nhất là bù nước sớm và đầy đủ.
Bù nước
- Cho trẻ uống dung dịch ORESOL pha đúng hướng dẫn.
- Uống từng ngụm nhỏ, nhiều lần.
- Trẻ bú mẹ: tiếp tục bú bình thường.
Chế độ ăn
- Cho ăn thức ăn mềm, dễ tiêu: cháo, súp, cơm nhão.
- Tránh thức ăn dầu mỡ, nước ngọt, đồ ngọt.
- Không ép trẻ ăn khi đang nôn nhiều.
Theo dõi
- Số lần tiêu chảy, nôn ói.
- Lượng nước uống và lượng nước tiểu.
- Tình trạng tỉnh táo, hoạt động của trẻ.
- Nhiệt độ cơ thể.
Lưu ý: Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy, thuốc chống nôn hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?
Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Nôn liên tục, không uống được.
- Tiêu chảy nhiều lần (≥10 lần/ngày).
- Phân có máu hoặc nhầy.
- Sốt cao trên 39°C hoặc sốt kéo dài.
- Có dấu hiệu mất nước.
- Trẻ lừ đừ, li bì khó đánh thức, co giật.
- Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị nôn hoặc tiêu chảy.
Cách phòng ngừa ngộ độc thực phẩm dịp Tết
- Ăn chín, uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch.
- Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, quá hạn.
- Hạn chế để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
- Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh, hâm nóng kỹ trước khi ăn.
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Hạn chế cho trẻ ăn thức ăn đường phố.
- Không cho trẻ ăn quá nhiều bánh kẹo, nước ngọt.
- Cho trẻ ăn đúng giờ, lượng vừa phải.
Ngộ độc thực phẩm ở trẻ em có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong dịp Tết, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu chú ý vệ sinh và an toàn thực phẩm. Khi trẻ có dấu hiệu nôn hoặc tiêu chảy, hãy bù nước sớm, theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nặng.