|
Phòng ngừa thiếu máu
sinh lý ở trẻ nhũ nhi
Trẻ nhũ
nhi từ lúc mới sinh cho đến 12 tháng tuổi rất dễ xảy ra tình trạng thiếu
máu sinh lý. Đây là tình trạng thiếu máu xảy ra do 3 lý do sau đây:
-
Sau khi ra đời, sự
hô hấp của trẻ làm tăng lượng oxy trong máu khiến cho tình trạng đa
hồng cầu để thích nghi với tình trạng thiếu oxy khi trẻ còn nằm
trong tử cung và ngay sau sinh sẽ không còn nữa. Việc sản xuất ra
hormone kích thích tạo hồng câu sẽ giảm lại cùng với đời sống hồng
cầu cũng bị rút ngắn khiến cho có sự sụt giảm hemoglobin là thành
phần chính trong cấu tạo của hồng cầu.
-
Cơ quan tạo máu
chính của cơ thể là tủy xương bắt đầu đảm nhiệm vai trò của một nhà
máy sản xuất hồng cầu và các tế bào máu khác thay thế cho gan và
lách.
-
Giai đoạn 4-6 tháng
đầu sau khi sinh chế độ ăn của trẻ chỉ là sữa và sau đó mới bắt đầu
ăn dặm nên rất dễ thiếu các nguyên liệu cần cho sự tổng hợp
hemoglobin để tạo hồng cầu như sắt, axit folic, đạm,…
Tình
trạng thiếu máu sinh lý xảy ra thường từ tháng thứ hai, ba trở đi đối
với trẻ đủ tháng và sớm hơn đối với trẻ non tháng. Trẻ sinh ra từ các bà
mẹ đã bị thiếu máu từ trước hoặc bị mất máu nhiều trong lúc sinh càng dễ
có nguy cơ thiếu máu.
Thông thường tình trạng thiếu máu sinh lý ít có ảnh hưởng đến trẻ. Trẻ
vẫn chơi, bú tốt, vận động và phát triển bình thường. Trẻ chỉ có dấu
hiệu da có vẻ “trắng trẻo”, lòng bàn tay bàn chân hơi nhạt so với các
trẻ bình thường khác. Tuy nhiên, khi trẻ xảy ra một bệnh gì khác kèm
theo như viêm phổi, bệnh tim, hoặc chế độ dinh dưỡng không hợp lý, tình
trạng thiếu máu sinh lý có thể sẽ nặng hơn và trẻ có thể chán ăn, quấy
khóc, vật vã, sinh hoạt chậm chạp, ít chơi, chóng mệt, khó ngủ, giảm
trương lực cơ, chậm phát triển vận động.
Chú ý xem
trẻ có màu da “trắng trẻo” hơn các trẻ bình thường hoặc lòng bàn tay
nhạt màu hay không để phát hiện dấu hiệu thiếu máu
Để phòng ngừa
thiếu máu sinh lý, trong quá trình mang thai, các bà mẹ nên đi khám thai
định kỳ ít nhất là 3 lần trong suốt thai kỳ để được phát hiện sớm và
điều trị thiếu máu cho bản thân mình, uống thêm viên sắt từ tháng thứ
sáu của thai kỳ nếu có chỉ định, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, đảm bảo
tăng cân ít nhất 10kg trong suốt thai kỳ. Sau khi sinh, bé cần được cho
bú sữa mẹ đầy đủ và dinh dưỡng đúng cách với chế độ ăn gồm đủ các thành
phần của bốn nhóm thức ăn là chất đạm, bột, béo và hoa quả, rau xanh.
ThS
BS Nguyễn Minh Tuấn |